Jump to English

Image credits: Shainblum photography.

Bilinç ve Hayat

Parçalı bulutlu bir kış gününde güneş tam tepeye ulaşmış, kuru ayazın etkisini dindirmeye çalışırcasına parlıyordu. Mahallenin meydanında bir kavga patlak vermişti. Kıvrılarak yuvarlak bir fıskiye ile süslenmiş açıklığa çıkan arnavut kaldırımı sokaktan yürürken bağırış sesleri giderek arttı. Meydana ulaştığımda birbirine hınçla tekme tokat atmaya çalışan iki genci ayırmaya uğraşan insanları gördüm. Küfürler havada uçuşuyordu, sadece kavga edenler değil ayırmaya çalışanlar da dahil oluyordu küfürleşmeye.

Oğlanlardan esmer olanı “Sen onu hak etmiyorsun, ona zarar veriyorsun şerefsiz,” dedi ağzından tükürükler saçarak.

Sarışın oğlan bir tekme savururken “Sana mı soracağım lan it!” dedi.

Yumak halinde birbirine dolaşmış güruhun berisinde, köşeye çömelmiş sessizce ağlayan bir genç kız vardı. Kavganın sebebi olduğunu oracıkta anladım. Sanki tüm olanlardan kendisi sorumluymuş gibi kırmızı gözleriyle ürkek bakışlar atıyordu. Kızın yanında, mahallenin yaşlılarından Orhan amca duruyordu. Çökmüş omuzlarıyla itişmeye girmeye hiç niyeti yokmuş gibiydi ama yine de “yapmayın, etmeyin,” diyerek kavgayı durdurmaya çalışıyordu. Arbedenin ortasında mahallenin kasabı olan pala bıyıklı Mahmut iri kollarıyla delikanlıların arasına girip ayırmaya çalıştı.

Sarışın oğlan “ulan senin de zaten babama tonla borcun var,” diyerek koca adama bir kafa attı.

Mahmut “abov” diyerek geri çekildi. Muhtemelen kırılmış olan burnunu tutuyordu, acının verdiği etkiyle onun da gözleri sulandı, genç kızın yanında duvara yaslanıp oturdu.

Sarışın oğlan hayvancılık devi Şekip Sağar’ın oğlu olmalıydı. Gıyabında sahip olduğu gücü fakirler üzerinde kullanıp istediği kişiye istediği gibi davranma yetkisine sahip olduğunu düşünmüş olmalı ki nişanlısı olacak genç kıza kötü davranmıştı. Kıza ağabeyinden başka biri olamayacak kadar benzeyen esmer oğlan da kız kardeşini savunuyordu. Yıllardır aynı hanede yaşadığı kardeşini savunmak boynunun borcuymuşçasına özgüvenliydi hareketlerinde. Kan çanağı gözleriyle önünde sahnelenen saçmalığı seyreden kız ise yaptığı iki nazın yol açtığı şeyin boyutlarına inanamıyordu. Oysa kızlar naz yapar diye öğrenmişti annesinden. Mahmut burnundaki kanama dursun diye burnunu tutmakla meşguldü. Acısı dışında düşünecek bir şeyi yoktu. Sonuçta vücudun bütünlüğü tehlikedeyken, düşünceler, gelecek, geçmiş pek anlamlı kalmıyor olsa gerek. Orhan amcaysa iyi yüreğiyle kavganın durmasını istediği için kısılmış sesiyle gençlere sağduyu vermeye çabalıyordu. Hayat tecrübesinin, hormonlarının kuklasına dönüşmüş iki akılsız savaşçıya tesir edeceğini düşünecek kadar da naifti.

—-

Peki ben bu hikayeyi niye anlattım? Hikayeyi anlatan karakterin çıkarımlarını görmeniz için olduğunu düşünmüş olabilirsiniz. Pek haksız sayılmazsınız, ancak şimdi yazacaklarımın seviyesini düşününce zavallı üç beş insanın trajedisi devede kulak kalacak.

İnsan çoğunlukla tahmin edilebilir bir canlıdır, gerek karakteriyle olsun gerekse fizyolojisiyle. Birisinin kutsalına el sürerseniz tekmeyi yersiniz, bu ister kardeş olsun isterse para olsun. Fikriniz varsa zikriniz de vardır, öğüt verirsiniz. Kolunuz kırıldıysa haftaya gireceğiniz sınavı düşünmezsiniz. Adrenalin ve testosteron içinde yüzüyorken savaş halini bırakmak istemezsiniz. Beden bir şeye teslim olmuşsa aklı devre dışı bırakması hiç de zor olmaz.

Akıl, çoğunlukla tahmin edilebilir şeyler yapar. Acıktıysa yemek arar. Sıkıştıysa tuvalet arar. Bunun yanında iyi para kazanmak için 20 yıla 600 küsur klasik müzik parçası bestelemek veya tanrıyı anlamak için yeni bir matematik icat etmek gibi garip şeyler de yapabilir. Ama insanın doğasıyla ilgili anlatacağım anlaması güç şeyleri daha da karıştırmamak için bu istisnaları geriye atacağım.

Aklın, bedenin varolmaya devam etmek için ürettiği bir yan ürün olduğunu düşünebiliriz. Çünkü ne zaman kör bir nefret sarsa içimizi veya keskin bir acı dağlasa bir yanımızı akıl pek de işlevsel olmaz artık. Beden dediğini yaptırır.

Aklın fuzuli oluşuyla ilgili yazdığımı düşünüyorsanız, yanılıyorsunuz. Netleştirilmesi gereken daha önemli bir konu var o da bilinç konusu. Bilinci akıldan ayırt etmek bu noktada önemli. Konuşma yeteneğini akıl, bir düşman varlığında saklanma dürtüsünü bilinç olarak ele alabiliriz.

Esas yanıtlamak istediğim soru şu: bilinç diye bir şey var mı?

Yazının başında güneşe bir karakter yükledim, ayazı dindirmeye çalışırcasına parlıyordu diye. Hiçbiriniz buna inanmadınız değil mi? Güneş 150 milyon kilometre ötede parlayan dev bir füzyon fırını. Ne dünyadaki havadurumundan haberi var ne de hava durumuna etki etmeye yeltenecek bir bilinci.

Peki Orhan amcanın, gençlerin iyiliğini istediğine sizi ikna edebilirken güneşin karakterine niye ikna edemiyorum? Çünkü güneşle ilgili gerçeği biliyoruz. Esas soru şu: Kendimizle ilgili gerçeği biliyor muyuz?

Öncelikle şunu söyleyerek başlamama izin verin: atomlar canlı değil. Moleküller canlı değil. Ve biz atomlar ve moleküllerden oluşan bir yığınız ama farklı olduğumuzu düşünüyoruz. Bunu söylememize sebep olacak gerekçelerimiz var, sanat, bilim, mühendislik, din, mitoloji gibi.

Diğer hayvanların hiçbirinde bizimkine benzer bir şey görmediğimiz için kendimizi akıllı canlılar sayıyoruz. Ancak diğer canlıların bizim değerlerimize kayıtsız kalması ve bizim başka hiçbir canlıyı (biyolog değilsek) anlamıyor oluşumuz bizi bir şeye uyandırmalı. Mesela arıların dansı, arı grupları içinde bir sanat olarak görülüyor olabilir, ama hiçbir insan, arı dansı sergisinin açılışına gitmemiştir. (Çünkü davetiye göndermiyorlar). Yunuslar kilometrelerce öteye haber gönderebilirken biz birkaç cızırtıdan başka bir şey duymuyoruz. Bekçi köpekleri, yaklaşan insanın kokusundan niyetini sezebiliyorken, hem de yüzlerce metre öteden, biz poker suratına aldanabiliyoruz. Bu saydıklarım insanın öznel üstünlüğünü etkilemese de aynı dünyada yetişmiş canlıların bile birbiriyle örtüşmeyen özelliklere, karmaşıklıklara ev sahipliği yapabileceğini gösteriyor.

Kaldı ki biz olası bir senaryoda uzaylılarla nasıl iletişim kurarız diye düşünüyoruz. Kimisi müzikle diyor, kimisi matematikle diyor. Müziği her canlı formunun algılayamayacağını fark etmek büyük bir deha gerektirmiyor çünkü dünyada da duyma yetisi olmayan canlılar mevcut. Ancak sonrasında matematiğin evrensel dil olduğunu söylemek, insanlığın kibrini ve içine düştüğümüz büyük yanılgıyı gösteriyor. Dünyadaki yaşam formlarına benzer canlılar hayal etmek kolay. Öyle bir uzaylı vardır ki, hücrelerindeki nano parçacıklar kuantum dalgalanmalarını sezinleyip ona göre çeşitli kimyasallar sentezleyerek bir iletişim sergiliyordur. Bu canlıların akılları o kadar farklı çalışıyordur ki iki artı ikinin dört ettiği belirli evren onlar için yoktur. Onlar için var olan tek şey dalgalanımlar ve olasılık bulutlarıdır. Benim bile, olası bir canlı örneği verirken şu an sahip olduğumuz bilimsel verilerden bir sentez yaptığımı fark etmişsinizdir. Hayal gücümüzün ve becerilerimizin kısıtlarını size tattırsam yeter diye düşünüyorum. Bu yazıda yapmaya çalışacağım yegane şey, insan bakış açısıyla insanı üstün, akıllı hatta bilinçli bir “canlı” olarak görmemizin yanlışlığını size göstermek olacak.

Atomik parçalar seviyesinde fizik kuralları işliyor. Elektronlar çekirdek etrafında bulutlar oluşturuyorlar, protonlar nötronlara gluonlarla bağlanıyor vesaire. Atomlar kendi aralarında etkileşime geçtiğinde, elektron alışverişi yaptıklarında adına kimya demeye başlıyoruz. Atomlar molekülleri oluşturuyor, moleküller reaksiyonlara girip daha büyük molekülleri oluşturuyor. Daha kararlı hale geçmek isteyen karmaşık bir molekül bir karbon atomu kendisine ulaştığında onunla bağ kurup atomun geldiği yöne doğru bir hareket kazanıyor. Eğer yakınlarda bir karbon kaynağı varsa karmaşık molekül kimyasal tepkilerin (eksotermik) etkileriyle karbon kaynağına doğru harekete geçmiş gibi görünüyor.

Bu noktada görünüşün sizi kandırmasına izin vermemeniz gerektiğini söyliyeyim. İlerde bunu hatırlatarak önemini vurgulayacağım.

Fiziksel ve kimyasal süreçlerde bir bilinç aramıyoruz, çünkü evrenin kuralları çevresinde gerçekleşiyor her şey. O çok değer verdiğimiz beynimiz, buraya kadarki süreçleri sebeplerine indirgeyebiliyor ki bu sayede kimya ve fiziğe bilinç atfetmiyoruz.

İşlerin karmaşıklaştığı yerse kimyanın biyolojiye dönüştüğü yer. Az önceki karmaşık molekülümüzün yanına başka birkaç molekül daha geliyor, nasıl olduğunu hayal edemediğim bir şekilde bunların etrafını yarı geçirgen bir kılıf kaplıyor ve bam, ilk “yaşam” formumuz oluştu. Ortamda yiyecek (karbon) mi var hemen o yöne yönelir. Ortamda düşman (H2SO4) mı var, hemen topuklar. Ne kadar da akıllı! Yalnız cidden, akıl bunun neresinde, hayat bunun neresinde? Cansız bir evrenin, cansız atomlarının değişmez kurallara tabi olduğunda sergilediklerini izliyoruz sadece. Ancak aklımız buradan sonrasını temel güçlere indirgeyemediği için adına yaşam demeye başlıyoruz.

Karmaşık moleküllerimizin yanına birkaç molekül daha geliyor, ki bunlar karmaşık moleküldeki bazı molekül parçalarına aşıklar, o parçaları gördüler mi dayanamıyorlar bir tane daha sentezliyorlar. Bu Leylalardan yeterince olunca adına “hücre kendi genetik bilgisini kopyalıyor yani çoğalıyor” diyoruz. Her ne ise, sonra birkaç hücre bir arada koloni halinde yaşamaya başlıyorlar. Başta benzer yapıda olan hücreler zamanlar ışığın geliş yönüne, belli kimyasalların geliş yönüne göre belli özellikler kaybediyorlar ve kazanıyorlar. İlk göz meydana geliyor, ilk mide meydana geliyor vesaire.

Sonrasını biliyorsunuz zaten, merkezi sinir sisteminin gelişmesi, omurganın gelişmesi, sudan karaya geçiş, kırmızı kan hücrelerinin çıkışı, memeliler ve insan. Bu süreç salak edecek kadar uzun bir sürede gerçekleşiyor, ancak hepimiz bu dünyayı en fazla 90 yıl kadar tecrübelediğimiz için, buraya gelirken geçirdiğimiz değişimleri, görünürde nasıl akıllı davranabilen hücreler sistemine dönüştüğümüzü görmüyoruz. “Görünürde akıllı davranan” söz öbeğini vurgulamıştım. Kimyasal süreçler sonucu hareket eden bir molekül akıllı değil; ancak konuşabilen, icat yapabilen, sosyal bir varlık olan insan akıllı(!)

İşte burada gerçekten iletişim kurmak isteyeceğimiz uzaylılara bir daha deyinmek istiyorum. Biz, kısıtlı aklımızla, 3000 atom içeren bir molekülün tüm hareketlerini tahmin edebiliyoruz. Sonrası bizim için çok karışık. Peki bu meşhur uzaylılar öyle canlılar olsun ki 70 quintilyon katrilyon atomdan oluşan bir öbeğin hareketlerini tahmin edebiliyor olsunlar. (Mümkün değil diyip kendinizi küçük düşürmeyin, bunu da tahmin etmiş olabilirler). Siz en son ne zaman bir hemoglobin ile iletişim kurmaya çalıştınız? Çalışsanız ne söylerdiniz ve ne duymayı beklerdiniz?

“Saçmalama Cem, hemoglobin bilinçli bile değil!”

Kesinlikle. Biz de değiliz. O kadar karmaşığız ki bu karmaşıklıkta ortaya çıkan aklı kullanarak bu aklın bilinçli olduğunu söylüyoruz.

Bunun yerine oturması için bekleyin… … …

Tekrar ediyorum. Milyarlarca yıl sürmüş fiziksel ve kimyasal süreçler sonunda ortaya çıkmış aklımızla, aklımızın akıllı olduğunu iddia ediyoruz. Yazının başında değindiğim hormonel (kimyasal) etkilerin aklı devre dışı bırakabilmesi sizi uyandırmadıysa bunun uyandırması lazım. Ve işte şimdi kendinizle ilgili gerçeği de biliyorsunuz…

Şu uzaylılara geri dönelim. Cansız atomlardan oluşan bir evrende ne büyüklükte bir “canlı” insan boyutunda ve kompleksliğinde bir “canlının” hareketlerini en temel boyutlarına kadar tahmin edebilir? Benim buna bir yanıtım var ama muhtemelen tahmin ettiğiniz yanıt değil. Cevabı bir çırpıda veremeyeceğim için girizgah yapayım.

Eğer gördüğümüz her şey fiziksel etkilerin ürünüyse, “gördüğümüz” her şeyin olmasını sağlayan evren kuralları bunlardan sorumludur. Nedir bu evren kuralları? Yerçekimi sabiti, ışık hızı, atom altı parçacıkların kütleleri, spinleri, etki çapları gibi şeyler.

Hiç düşündünüz mü evrende neden kurallar var diye? Eh, kurallar vardı ki evrim süreci işleyerek düşünmenize sebep oldu. Evet, ama neden değişmez kurallar var? Veya soruyu değiştirirsek, kuralları kim koyuyor ve nasıl bir yaptırım bunun sürekliliğini sağlıyor? Bir kural olması için, kuralların kaydedildiği ve dikte ettirildiği ayrı bir sistemin olması gerekir. Kural sistemin içindeyse değişmez olması garanti edilemez. Ya kısıtlı beyinlerimizle kuralların değiştiğini fark etmiyoruz, ya da…

Bahsi geçen uzaylılar bunu yapıyorlar. Aslında kelime anlamıyla uzaylı, buradan olmayan “canlılar”. Belki de tırnak işareti olmadan yazmam lazım.

Bu uzaylılar öyle tahmin edilemez ve anlaşılmaz bir yerdeler ki evrenin kuralarını koyup işletecek işletim sistemini yazarken, kendilerinin sisteme girip kuralları istedikleri gibi bükme yetkileri var. Esasında bir nevi evrenin programlayıcıları görevindeler ve arada bir girip her şey yolunda mı diye test yapabiliyorlar. Biz kısıtlı beyinlerimizle bu varlık(lar)ı tanrı(lar) olarak algılıyoruz.

Tanrının, hep bahsedildiği gibi her şeyi bilmesi ve her şeye gücünün yetmesi bu durumda hiç de zor değil. Çünkü onun gözünde evrende olan şeyler, bizim için yokuştan yuvarlanan bir topun karmaşıklığında.

Hatta bunun onlar için bir bilgisayar oyunu olduğunu bile iddia ediyorum. Dinlerden biri diyor ya tanrı insanı kendi suretinde yarattı diye. Eh, haliyle, bir oyun oynarken karakterinin keçi bokuna benzemesini istemezsin. Tabii, bu demek değil ki bahsi geçen bu suret bizim gördüğümüz şekliyle iki göz bir burun olsun. Onun yine bizim algımız olduğunu unutmamak lazım.

Bu yazıdan çıkarılabilecek çok konu var, ancak bu yazıyı sağ salim bitirebilmek adına sizi düşüncelerinizle başbaşa bırakmayı tercih ediyorum. Eğer düşünebilecek kafanız kaldıysa.

Consciousness and Life

Image credits: Shainblum photography.

It was a partially cloudy winter day, sun has settled on top of the sky, shining as if it was trying to disavow the chilling air. A quarrel has begun in the middle of the town. The voices grew lauder as I walked on the curvy path that leads to the town square. When I arrived at the square I saw a crowd that was trying to separate two young men that were throwing punches at each other. Swear words were flying up in the air, not only from the young men but from everybody else.

The dark skinned boy shouted, spewing saliva, “You don’t deserve her, you hurt her, you son of a bitch!”

The blonde boy responded with a kick, “Am I to ask you, you bastard!”

Beneath the crowd, there was a girl, crouched, crying silently. I immediately understood that the quarrel was because of her. She was gazing everyone with bloody eyes as if she was responsible from all this. Besides the girl stood the elder of town, uncle John. Drooped his shoulders with his unwillingness to join the brawl he was trying to stop the fight by saying don’ts and shouldn’ts. In the middle of the fight, the butcher of the town Mason tried to intervene.

Blonde boy shouted “You already have tons of loan from my father, you dog,” and headbutted the butcher.

Mason retreated with an exclamation mark. He was holding his probably broken nose, his eyes watered down, he fell on the ground near to the crying girl.

Blonde boy ought to be the son of livestock giant Brandon Herder. Using his alleged power to rule over poor people to treat them however he pleases he must have mistreated the young lady. The dark skinned boy who cannot be anyone other than the brother of the crying girl was defending his sister. He was confident in his appraisal due to his years spent under the same roof with the sister of his. The poor girl who was helplessly watching the nonsense that is unfolding in front of her with bloodshot eyes, was in disbelief as to how far it went due to her coyness. Whereas she had learned that men like coy girls from her mother while she was a kid. Mason was holding his nose to stop the bleeding. He had nothing else but his pain to contemplate. After all when the body is in danger the mind is a useless pile of knowledge. Uncle John was trying to instil common sense into the boys with his trapped voice. He was naively in denial of uselessness of his life experiences to two mindless warriors that were enslaved by their hormones.

—-

Why did I tell you this story? You might think it is for you to see the inferences from the story. You wouldn’t be too wrong, yet the importance of the things that I will talk now will dwarf any story that I can ever tell.

Human is mostly predictable creature, both with its character and physiology. You get to be kicked in the arse if you defile the sacred of anyone whether it be family or money. If you have ideas you have invocations. If you break your arm you wouldn’t think about the exams next week. If you are bathed inside a cocktail of adrenalin and testosterone, you won’t give up on your fight. If the body is surrendered to something, let it be pain or hormones, it won’t be hard to override your mind.

Mind, does things mostly predictable. Seeks food when hungry. Seeks toilet when in need. Besides all these it can create more than 600 classical compositions within 20 years just because he wants to earn more money or it can discover a new math just to understand god. For the sake of conveying an already hard to understand idea I will not consider these extremities of the mind.

We could discuss if the mind is a byproduct of the evolving body in order to prolong its existence. Whenever we are in blind hatred or sharp pain, the mind is overridden like it was nothing, body rules.

If these arguments made you think that this post is about meaningless of the mind you are wrong. There is one thing that needs to be clarified and that is the concept of consciousness.

My main question is whether there is a consciousness or not.

In the beginning I injected a character into the sun. “Sun has settled on top of the sky, shining as if it was trying to disavow the chilling air”. You did not even think about it did you? The sun is a giant fusion reactor 150 million kilometers away. It does not know the weather on Earth, neither does it have a consciousness to intervene.

So why is it that I could convince you that uncle John had a character but not the sun? Well, because we know the truth about the sun. This is the question: do we know the truth about ourselves?

Let me start by saying this: Atoms are not alive. Molecules are not alive. We think of ourselves otherwise although we are composed of atoms and molecules. We have reasons for that; art, science, engineering, religion, mythology etc.

We see ourselves as conscious beings just because we don’t see anything similar to ourselves in the animal kingdom. But the fact that our values don’t mean a thing to animals and their actions don’t mean a thing to us should light a candle. For example, the bee dance could be seen as some kind of art among the bees yet no human ever attended an exhibition opening! (Because we don’t get invitations.) Dolphins communicate thousand kilometers apart yet all we hear is just some whiz. Guard dogs can identify a criminal from its scent from hundreds of meters away, yet we can be deceived by a poker face. Eventhough these examples do not dispute the alleged superiority of human kind, they show the variety of different specialities that emerge from the species of just one planet.

Besides we think about how we can communicate with aliens if need be. Some say with music, some say with math. One does not need to be a genius to see that music could fail us if the aliens are deaf. Because we have deaf animals here on earth. Yet the claim about math being the universal language shows the arrogance and the depth of error of humanity. It is easy to imagine life forms similar to that of Earth. But there could be such an entity, that its cells could communicate by sensing quantum level fluctuations with nano particles within its cells. Its mind could be so different from ours that the deterministic universe where two plus two equals four does not exist. The only thing that is certain is that nothing is certain and everything is within a probabilistic cloud to them. You might have noticed that even I am mixing our current knowledge about this universe. I think it would suffice if I just let you glimpse the deficiency of our imagination and capabilities. The only thing I will attempt here is to show you the mistake of defining humans as mindful or even conscious “alive” creatures.

Physics rules in the atomic scales. Neutrons hold onto protons by gluons. Electrons form clouds around nuclei etc. When atoms start interfering with each other we call it chemistry. Atoms form molecules. Molecules interact to form larger molecules. A large molecule that needs to stabilize itself, moves in the direction of an incoming carbon atom due to exothermic reactions, after bonding with it. If there is a source of carbon atoms, our complex molecule will follow the trail of carbon atoms into that source as if it was following something consciously.

I should remind you that you should not be deceived by how things seem to be. This will be important in a short while.

We do not seek consciousness in physical and chemical processes, because everything happens mechanically around cosmic rules. Our most precious mind can reduce actions to their root causes so that we do not need any consciousness inside the equation.

Things get messy when chemistry turns into biology. Few more complex molecules visit our former molecule. A semi permeable shell is formed around these molecules in ways I can’t imagine and bam, our first “life”form. If there is food (carbon) in the environment, it moves there. If there is hostility (H2SO4) in the environment, it moves away. How smart! But seriously, which part of this thing is alive or conscious? We only see a theatre of dead atoms acting inside a dead universe thru unbreakable rules. But due to our mind’s lack of capacity we label things more complex than that as “alive”.

More molecules visit our former cell. These molecules especially love some parts of our complex molecules. When they come into contact with these molecules they invariably duplicate some parts of it. When more of these Romeos come together suddenly our cell gains the ability to replicate itself. We call it “the cell replicates its genetic material”. Then few of these cells start living together. After a while initially similar cells start to differentiate due to difference of light and chemicals that they are exposed. Suddenly we have pro-eyes and pro-stomachs.

You know the rest, central nervous system, vertebraes, water to land, red blood cells, mammals, humans. This process is stupendously long. Since we only experience at most 90 years of it we can’t understand how basic chemical reactions turn into a complex system of systems of cells that act as if it was alive. I emphasised that you should not be deceived by how things seem to be. We see chemicals that move towards a source of atoms as non-alive yet we see animals that talk, invent, socialize as alive.

Here I’d like to return to those aliens that we so insistently want to communicate with. With our limited abilities we can know the actions of some 3000 atoms molecule. Above that is too complicated for us. Let these aliens be so sophisticated that they can know how a system of atoms with 70 quintillion quadrillion atoms would act. (Don’t humiliate yourself by saying that this is impossible, they could have known that too.) When was the last time you stopped to communicate with an hemoglobin? What would you have asked and hoped for as an answer if you did?

“Stop bullying me Cem, hemoglobin is not conscious.”

Precisely. Neither are we. So complicated, we use our minds that emerged from this complexity to claim that we are conscious.

Let this sink in for a moment… … …

I repeat: With our minds that emerged from billions of years of evolution, we claim that our minds are conscious. If the hormonal effects that I exemplified in the beginning of this post did not awaken you to the absurdity, this should. Now you know the truth about yourselves.

Let’s roll back to the aliens. In a dead universe, how large a “living” creature should be in order to know the actions of a “living” being of the size of a human? I have an answer to this but probably not the thing you hoped for. I’ll make an introduction since I can’t explain it right away.

If everything we see is a product of physical effects, the cosmological rules are responsible from all this. What are these rules? Gravitational constant, speed of light, planck length, masses of subatomic particles and their spin etc.

Did you ever think why there are rules in the universe? Well, due to those rules, atoms came together, evolution worked and we emerged to ask these questions. Yeah, but why there are unbreakable rules? Or if I ask it this way, who set the rules, and what kind of system enforces it? In order there to be a rule, there should be a separate place where rules are stored and dictated. If the rule is within the system nobody can guarantee its stability. It is either we can’t process the variability of the rules with our limits or…

This is done by our aliens. With the precise meaning of the word alien, “lifeforms” that do not belong here. Maybe I should remove the quotes.

These aliens exist in an unfathomable place that they set up the rules of the universe while designing the operating system to administer the rules. They have the privilege to enter the system to bend and break the rules however they like since they exist outside the system. They assume the role of programmers of the universe and every once in a while they enter to check if everything is in order. Maybe with our limited minds we conceive these aliens as gods.

In this account it is not really hard for god to know everything. Because in its eyes everything happening here is as complex as a boulder rolling from a cliff.

I even claim that this is a computer game for them. Like Christianity says the god created human in his own image. Well, eventually you wouldn’t want your game character to resemble goat shit. Of course, that does not mean that this image is as we conceive it, two eyes, one nose. Let’s not forget this is how we conceive ourselves, not an outsider.

There are many debates that could follow up this post but for the sake of successfully finishing writing I leave you with your own thoughts. If you have left with any sanity to contemplate about anything at all.